Σύμφωνα με το Αγγλικό Λεξικό του Oxford, selfie είναι "μία φωτογραφία που κάποιος τραβάει τον εαυτό του, είτε από ένα κινητό τηλέφωνο με χρήση κάμερας είτε από τη διαδικτυακή κάμερα που υπάρχουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης". Από ψυχολογικής άποψης, η λήψη selfie είναι μία αυτο-κατευθυνόμενη συμπεριφορά που επιτρέπει στο χρήστη να δείξει τη μοναδικότητα και τη σπουδαιότητα του. Επίσης, συσχετίζεται με κάποια χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως είναι ο ναρκισσισμός.
Ωστόσο, η λήψη selfie είναι κάτι παραπάνω από απλώς μία φωτογραφία του εαυτού. Μπορεί να περιλαμβάνει την επεξεργασία του χρώματος και της αντίθεσης της φωτογραφίας, την αλλαγή του φόντου, τα εφέ αλλά και την αλλαγή της εμφάνισης μέσω επεξεργασίας photoshop. Αυτές οι επιπλέον επιλογές και η χρήση επεξεργασίας καθιστά τις selfie μόδα, ειδικά στους εφήβους και στους νέους ενήλικες.
Ισχυρίζεται ότι ο Αμερικανικός Ψυχιατρικός Σύλλογος έχει ταξινομήσει το σύνδρομο selfitis ως μία νέα διαταραχή ψυχοπαθολογίας. Σύμφωνα με την παραπάνω πηγή, ο ορισμός του selfitis είναι «η ψυχαναγκαστική – καταναγκαστική επιθυμία για λήψη φωτογραφιών του εαυτού και δημοσίευση στα κοινωνικά δίκτυα ως έναν τρόπο για αύξηση της αυτοπεποίθησης και για «γέμισμα» του συναισθηματικού κενού». Μάλιστα, η παραπάνω πηγή ισχυρίστηκε ότι υπάρχουν τρία επίπεδα της διαταραχής: οριακή (λήψη των selfie τουλάχιστον 3 φορές μέσα στην ημέρα χωρίς τη δημοσίευση της), οξεία (λήψη selfie τουλάχιστον 3 φορές την ημέρα και δημοσίευση αυτών στα μέσα δικτύωσης) και χρόνια (μη ελεγχόμενη ανάγκη για λήψη selfie μέσα στο χρόνο και δημοσίευση τους πάνω από 6 φορές την ημέρα).
Παρόλα αυτά πρέπει να αναφερθεί ότι η παραπάνω πηγή δεν είναι αληθοφανής, έγκυρη και αξιόπιστη και πως δεν έχει ενταχθεί στα διαγνωστικά κριτήρια το σύνδρομο selfitis. Ωστόσο, θα ήταν ενδιαφέρον να εξεταστεί εάν υπάρχει κάποια συσχέτιση μεταξύ λήψης selfie και της ψυχαναγκαστικής – καταναγκαστικής συμπεριφοράς. Γι΄ αυτόν ακριβώς το σκοπό, προκειμένου να εξεταστούν τα επίπεδα στη λήψη των selfie, δημιουργήθηκε μία ψυχομετρική κλίμακα που αξιολογεί τους παράγοντες – κριτήρια των selfie.
Ως δείγμα χρησιμοποιήθηκαν 225 Ινδοί φοιτητές, εφόσον η Ινδία διατηρεί την πρωτιά στον αριθμό χρηστών του Facebook. Γνωρίζουμε, επίσης, ότι στην Ινδία υπάρχουν και περιστατικά θανάτων ατόμων που έκαναν λήψη των selfie συγκριτικά με οποιαδήποτε άλλη χώρα (76 θάνατοι οι οποίοι συνέβησαν στην προσπάθεια κάποιων ατόμων για λήψη selfie με επικίνδυνο τρόπο, όπως είναι μέσα στο νερό, από μεγάλα ύψη, επάνω σε οχήματα ή με τη χρήση όπλων).
Η έρευνα αυτή βασίστηκε στη συνέντευξη προς τους συμμετέχοντες του δείγματος (οι οποίοι είχαν μέσο όρο ηλικίας τα 21 έτη) προκειμένου να συλλεχθούν τα κριτήρια που καθορίζουν τη λήψη των selfie (μερικά παραδείγματα ερωτήσεων «Τι σε προσελκύει να τραβήξεις μία selfie;», «Νιώθεις εθισμένος στη λήψη των selfie;», «Πιστεύεις ότι κάποιος μπορεί να εθιστεί στη λήψη των selfie;»). Σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι ίσως παρουσίαζαν εθισμό στις selfies – με απλά λόγια, ότι υπάρχει το σύνδρομο selfitis. Επειδή όμως δε συλλέχθηκαν περαιτέρω χαρακτηριστικά προσωπικότητας, δε μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η συμπεριφορά αυτή θεωρείται ψυχοπαθολογική διαταραχή.
Οι έξι παράγοντες των selfie, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες ήταν: η βελτίωση του περιβάλλοντος (τραβούν selfie σε συγκεκριμένες τοποθεσίες για να νιώσουν όμορφα και για να το δείξουν σε άλλους), ο κοινωνικός ανταγωνισμός (τραβούν selfie για να πάρουν πολλά like στα κοινωνικά δίκτυα), για να τραβήξουν την προσοχή (τραβούν selfie για να τους προσέξουν κάποια πρόσωπα) και ο κοινωνικός κομφορμισμός (τραβούν selfie ως αποτέλεσμα συμμόρφωσης σε αυτά που κάνει η κοινωνία γύρω τους ή οι φίλοι τους).
Εάν θεωρήσουμε οτι τα επίπεδα των selfie (οριακή, οξεία και χρόνια λήψη) ισχύουν, τότε τα ευρήματα της παραπάνω έρευνας έδειξαν πως όσοι κατατάσσονταν στη χρόνια λήψη των selfie (όσοι δηλαδή είχαν μη ελεγχόμενη ανάγκη για λήψη selfie μέσα στο χρόνο και δημοσίευση πάνω από 6 φορές την ημέρα), κίνητρό τους για λήψη των selfie ήταν να τραβήξουν τη προσοχή των άλλων, να βελτιώσουν το περιβάλλον γύρω τους και ο κοινωνικός ανταγωνισμός. Τα αποτελέσματα αναφέρουν ότι τα άτομα αυτά προσπαθούν «να γίνουν ένα με τη μάζα» και επιδεικνύουν παρόμοια συμπτώματα με άλλες εθιστικές συμπεριφορές.
Προκειμένου να υπάρχουν σαφή και ακριβή συμπεράσματα για το φαινόμενο selfie, ελπίζουμε ότι στο μέλλον θα γίνουν αντίστοιχες έρευνες με στόχο την κατανόηση του τρόπου και της αιτίας στροφής στη συγκεκριμένη συμπεριφορά. Ωστόσο, η παραπάνω έρευνα δεν αποδεικνύει ότι το σύνδρομο selfitis είναι μία διαγνωσμένη ψυχική διαταραχή, απλώς βασίζεται σε αναφορές ατόμων που έχουν εντάξει τη λήψη selfie ψυχαναγκαστικά στην καθημερινότητα τους.










